Poranny ból pleców czasem mija po kilku minutach od wstania, a innym razem utrzymuje się godzinami, jednak w każdym przypadku potrafi skutecznie zepsuć początek dnia. Istnieje kilka możliwych przyczyn tego problemu – zarówno chorobowych, jak i bardziej prozaicznych, związanych z warunkami, w jakich śpimy. Dlaczego po nocy pojawia się ból i w jaki sposób możemy go ograniczyć?
Czynniki wpływające na komfort snu
Poranny ból pleców może wynikać z tak błahej przyczyny, jak nasza pozycja podczas snu. Dla kręgosłupa najmniej korzystne jest leżenie na brzuchu, ponieważ powoduje nienaturalne wygięcie odcinka lędźwiowego i skręcenie szyi. Pozycja na plecach jest zdrowsza, pod warunkiem użycia niezbyt wysokiej, dobrze dopasowanej poduszki. Dla wielu osób najlepiej sprawdza się spanie na boku z podparciem między kolanami, które pozwala zachować neutralne ustawienie kręgosłupa[1].
Na komfort wpływa też nasze bezpośrednie otoczenie:
- materac – zbyt miękki powoduje zapadanie się ciała, zbyt twardy nie podtrzymuje naturalnych krzywizn kręgosłupa,
- za duża lub zbyt mała poduszka,
- stan łóżka – zużyty lub odkształcony materac, brak podparcia na środku ramy,
- temperatura i przewiewność – przegrzewanie mięśni w nocy nasila ich napięcie.
Przyczyny chorobowe porannego bólu pleców
Ból pleców po przebudzeniu może być również objawem chorób i przeciążeń układu ruchu. Jedną z najczęstszych przyczyn jest nieprawidłowe napięcie mięśni wynikające z długiego siedzenia, stresu czy braku aktywności fizycznej w ciągu dnia.
Ból może wynikać także ze zwyrodnień kręgosłupa, takie jak spondyloza czy dyskopatia. Dochodzi w nich do zużycia krążków międzykręgowych i stawów, co powoduje stan zapalny i ucisk na nerwy.
Rzadziej źródłem dolegliwości są choroby zapalne, np. zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa. W tym przypadku ból pojawia się nad ranem, towarzyszy mu sztywność trwająca ponad 30 minut i poprawa po aktywności fizycznej.
Jak łagodzić poranny ból pleców?
Pierwszym krokiem do zwalczania bólu pleców jest poprawa higieny snu – dopasowanie materaca i poduszki, dbanie o prawidłową pozycję oraz unikanie przegrzewania w nocy. Rano poświęćmy kilka minut na delikatne rozciąganie, np. krążenia ramion czy skłony. Regularne ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie stabilizują kręgosłup i zmniejszają ryzyko nawrotów bólu.
Pomagają także domowe metody – ciepły prysznic, termofor na spięte mięśnie czy automasaż rollerem. W ciągu dnia unikajmy długiego siedzenia i jednostronnych przeciążeń.
Możemy też sięgnąć po doustne leki przeciwbólowe z grupy NLPZ, takie jak deksketoprofen. Związek ten hamuje enzymy cyklooksygenazy, ograniczając w ten sposób produkcję prostaglandyn, czyli substancji odpowiedzialnych za ból i stan zapalny. Może w ten sposób przynieść ulgę w odczuwanych po nocy dolegliwościach.
Deksketoprofen jest stosowany w łagodzeniu bólu o nasileniu lekkimdo umiarkowanego. Wykazuje niewielkie ryzyko działań niepożądanych, nawettych w obrębie przewodu pokarmowego, które są charakterystyczne dla NLPZ. Dlatego tabletka przeciwbólowa z deksketoprofenem może być podawana na pusty żołądek, co przyspiesza jej początek działania[2].
Poranny ból pleców zwykle ma przyczynę w nieprawidłowej pozycji podczas snu, złym materacu lub osłabieniu mięśni. Czasem jednak jest sygnałem choroby wymagającej diagnostyki. Dlatego, jeśli utrzymuje się on dłużej niż kilka tygodni, towarzyszą mu objawy neurologiczne (np. drętwienie nóg) lub nie ustępuje mimo zmiany materaca i regularnego ruchu, konieczna jest konsultacja lekarska.
[1] Cary, D., Jacques, A., & Briffa, K. (2021). Examining relationships between sleep posture, waking spinal symptoms and quality of sleep: A cross sectional study. Plos one, 16(11): e0260582.
[2] Hanna, M., & Moon, J. Y. (2019). A review of dexketoprofen trometamol in acute pain. Current medical research and opinion, 35(2): 189-202.
Artykuł zewnętrzny
