Całkowita lub częściowa utrata węchu to wyjątkowo uciążliwy objaw zapalenia zatok. Choć z pozoru może wydawać się błahym problemem, wiąże się ze znacznym pogorszeniem komfortu życia. Potrawy nie mają smaku, a zapachy przestają być wyczuwalne, przez co często tracimy apetyt. Jak możemy poradzić sobie z tym problemem?
Zatkane zatoki a utrata węchu
Zmysł węchu działa dzięki wyspecjalizowanym komórkom nerwowym znajdującym się w górnej części jamy nosowej, zwanej nabłonkiem węchowym. To właśnie one odbierają cząsteczki zapachowe ze wdychanego powietrza i przekazują informacje do mózgu. Aby jednak mogło do tego dojść, powietrze musi swobodnie przepływać przez nos.
Podczas zapalenia zatok dochodzi do obrzęku błony śluzowej, co wraz z zalegającą w nich wydzieliną ogranicza kontakt powietrza z receptorami węchowymi. Co więcej, infekcja zatok powoduje uszkodzenie komórek nabłonka węchowego, więc sygnały zapachowe nie są prawidłowo przekazywane do mózgu. Na szczęście komórki te mają zdolność regeneracji – jeśli stan zapalny zostanie opanowany, a zatoki oczyszczone, węch zwykle wraca w ciągu kilku lub kilkunastu dni.
Domowe sposoby na odblokowanie zatok i poprawę węchu
Pierwszym krokiem do przywrócenia węchu jest udrożnienie zatok. Pomóc może w tym regularne oczyszczanie i nawilżanie nosa, np. przy użyciu wody morskiej w sprayu lub płukania dróg oddechowych roztworem soli.
Dużą popularnością cieszą się również nebulizacje z wykorzystaniem specjalnych ampułek, np. z solą fizjologiczną. W ich trakcie drobne cząsteczki aerozolu docierają głęboko do zatok, nawilżają śluzówkę i wspomagają jej regenerację. Oprócz tego pomocne są:
- ciepłe okłady na okolice czoła i policzków,
- unikanie czynników drażniących, np. dymu tytoniowego, suchego powietrza,
- picie dużej ilości płynów,
- ćwiczenia węchowe – stymulacja receptorów poprzez codzienne wąchanie intensywnych zapachów, np. kawy, goździków[1].
Jak skutecznie leczyć zapalenie zatok?
Choć domowe sposoby przynoszą ulgę, przy nasilonych objawach warto sięgnąć po mocniejsze preparaty. Ciekawym połączeniem korzyści płynących z farmakoterapii oraz metod naturalnych jest ziołowy lek na zatoki zawierający olejki eteryczne:
- eukaliptusowy,
- mirtowy,
- cytrynowy,
- pomarańczowy.
Taka kompozycja składników wykazuje właściwości korzystne dla zdrowia dróg oddechowych. Olejki nasilają produkcję wodnistego płynu, który rozrzedza zalegający w zatokach śluz. Wspomagają także pracę rzęsek obecnych na nabłonku dróg oddechowych, ułatwiając tym samym transport wydzieliny na zewnątrz.
Co więcej, olejki eteryczne wykazują własności przeciwzapalne i antyseptyczne, mogą więc złagodzić objawy wywołane przez infekcję oraz towarzyszący jej stan zapalny. Zawarte w nich składniki przyczyniają się do redukcji obrzęku śluzówki, a tym samym do poprawy drożności dróg oddechowych. Dzięki temu mogą nie tylko skrócić czas trwania choroby, ale też przyspieszyć odzyskanie węchu[2].
Na szczęście utrata zmysłu powonienia przy zatkanych zatokach to stan odwracalny. W większości przypadków wystarczy kilka-kilkanaście dni, by wszystko wróciło do normy. Gdy jednak problem utrzymuje się długo lub nawraca, konieczna jest konsultacja z lekarzem, by dobrać odpowiednie leczenie i uniknąć powikłań.
[1]Gudis, DA., Soler, ZM. (2016). Chronic Rhinosinusitis-Related Smell Loss: Medical And Surgical Treatment Efficacy. Current Otorhinolaryngology Reports, 4(2): 142-147.
[2] Pachecka, M., Pachecka, R., & Pławińska, A. (2014). Zastosowanie substancji pochodzenia naturalnego w leczeniu zapalenia zatok przynosowych w świetle Europejskich wytycznych na temat zapalenia zatok przynosowych i polipów nosa–EPOS 2012. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 10(4), 427-439.
Artykuł zewnętrzny
